terapiatraumy.pl

Epifania twarzy

PROBLEMY PSYCHICZNE ZAKRYWAJĄ PRAWDZIWĄ TWARZ

Nareszcie premiera: Bessel van der Kolk: Strach ucieleśniony. Mózg, rozum i ciało w terapii traumy. Czarna Owca 2018, seria Terapia Traumy.

Siedzę sobie i wertuję tę książkę. Co miałem napisać przedpremierowo, to już napisałem. Radość z ukazania się książki, teraz dzielona z czytelnikami, którzy książkę kupują, jest – jak wiadomo – radością podwójną.

Do głowy przychodzą mi różne pytania,  elementarne czy wręcz naiwne, takie jak: co to jest trauma? jaka jest trauma? do czego można traumę porównać? jak się trauma objawia?

Z pomocą przyszła mi wiadomość o  ciekawej akcji w Zurychu, która zwraca uwagę na problemy psychiczne w miejscu pracy. Akcje zorganizowało Zurychskie Towarzystwo Ubezpieczeniowe (Sozialversicherungsanstalt des Kantons Zürich – SVA) pod hasłem: Problemy psychiczne zakrywają prawdziwą twarz i pokazuje przykłady pięciu częstych zmian zachowania: depresja, dwubiegunowość, kłamstwo, zarozumialstwo i nikczemność.

Kampania na wielką skalę obejmuje płatne ogłoszenia, plakaty, media społeczne, itp. Widać ją wszędzie. W tym celu realne osoby zostały uszminkowane, podczas wielogodzinnych sesji make-upu, a potem sfotografowane i sfilmowane. A specjalna animacja pokazuje cały proces przemiany.

Przypomina mi się Emmanuel Levinas, żydowsko-litewsko-francuski filozof, ze swoją koncepcją epifanii twarzy. „Epifania” znaczy objawienie. Levinas za podstawowe doświadczenie egzystencjalne uznawał spotkanie „twarzą w twarz”. Twarz nie daje się zdobyć, wymyka się władzy, posiada podmiotowość, która odróżnia ją od wszystkich rzeczy. Tylko w relacji twarzą w twarz możliwe jest przezwyciężenie samotności i pełne człowieczeństwo.

Co trauma robi z moją twarzą? Z twarzą drugiego człowieka? Z twarzami naszych bliskich?

Bessel van der Kolk pokazuje, że trauma nie tylko zasłania prawdziwą twarz – swoistość traumy polega na tym, że zniekształca, wykrzywia twarz człowieka, moją i drugiego człowieka – a niekiedy wręcz nam ją rabuje i wówczas twarz staje się pusta. I to jest zła wiadomość. 

A dobra, że zawsze jest możliwe odzyskanie swojej prawdziwej twarzy i możliwa jest epifania. Istnieją drogi, które to umożliwiają. Ale pierwszy krok, często najtrudniejszy – poprzez czytanie i autodiagnozę  – musimy zrobić sami

Zenon Mazurczak

_________________

Plakat Zurychskiego Towarzystwa Ubezpieczeniowego (Sozialversicherungsanstalt des Kantons Zürich – SVA) Problemy psychiczne zakrywają prawdziwą twarz. Zurych, 2018