terapiatraumy.pl

Archive
Tag "neurocepcja"

Botox działa jak traumaTak wygląda klientka chirurgii plastycznej po botoksie: szczęśliwa, smutna, zmartwiona, podekscytowana, depresyjna, śpiąca. Przynajmniej według Walta Handelsmana, znanego rysownika, dwukrotnego laureata prestiżowej Nagrody Pulitzera (corocznej amerykańskiej nagrody za wybitne osiągnięcia w dziedzinie dziennikarstwa, literatury i muzyki).

Uderzające jest podobieństwo między twarzami (wciąż jeszcze głównie kobiet) po botoksie z twarzami ludzi po traumie, a także dotkniętych autyzmem. Często mamy wrażenie, że taka twarz jest jak maska, czyli po prostu martwa i nie porusza się, nic już nie wyraża. A dokładniej rzecz ujmując, nie wiemy, co wyraża. Dlatego budzi niepewność i niepokój.

Czytaj dalej...

sygnalizacja a traumaSto lat temu, a dokładnie 5 sierpnia 1914, uruchomiono pierwszą elektryczną sygnalizację świetlną na skrzyżowaniu East 105th Street i Euclkid Avenue w Cleveland, Ohio, USA. Miała tylko dwa kolory: czerwony i zielony. Trójkolorowa sygnalizacja pojawiła się dopiero w roku 1920 w Detroit i w Nowym Jorku. (Dla ścisłości można dodać, że dużo wcześniej na pomysł sygnalizacji wpadli Brytyjczycy, ale gazowa instalacja przed Pałacem Westminsterskim krótko po uruchomieniu eksplodowała).

Sygnalizacja świetlna – tak ujmująca w swojej prostocie – bywa często wykorzystywana w psychoedukacji. Pozwala nam także przybliżyć mechanizmy rządzące traumą, zwłaszcza w ujęciu Teorii Poliwagalnej Stephena W. Porgesa, czyli teorii wielofunkcyjności nerwu błędnego w autonomicznym układzie nerwowym. Stojąc na skrzyżowaniu i czekając na zmianę świateł czasami zastanawiam się nad różnymi aspektami funkcjonowania traumy.

Mechanizmem przełączającym jest neurocepcja. Porges wprowadził pojęcie neurocepcji na oznaczenie podświadomego systemu, który stale ocenia, czy jest bezpiecznie. Człowiek musi ocenić stopień bezpieczeństwa w otoczeniu, odróżnić przyjaciela od wroga, by następnie bezpiecznie komunikować się społecznie. Żeby przejść do zachowania społecznego, układ nerwowy musi właściwie ocenić daną sytuację i jeśli jest bezpiecznie, wyhamować reakcje obronne.

Zielone: Droga wolna – jest bezpiecznie. Możemy zatem zbliżyć się fizycznie, nawiązać kontakt i rozwijać głębokie więzi. Mamy do dyspozycji cały szereg możliwości, którymi zawiaduje nerw błędny: kontakt wzrokowy, sygnały mimiczne, głos: prozodia (intonacja) a także słuchanie ludzkiego głosu oraz interakcje na zasadzie wzajemności.

Żółte: Uwaga niebezpieczeństwo! Kiedy nasz system neurocepcji wykryje niebezpieczeństwo (pamiętajmy, że jest on całkowicie nieświadomy), wówczas powstają strategie obronne mobilizujące nas do reakcji walki lub ucieczki.

Czerwone: Zagrożenie życia! Brak wszelkich możliwości działania. Reakcją jest immobilizacja bez napięcia mięśniowego (omdlenie). Bardzo często w takich sytuacjach dochodzi do dysocjacji, “odlatujemy”. Trauma.

I tu zaczyna być ciekawie!

Czytaj dalej...

StephenPorgesStephen Porges (*1945), uczony amerykański, wieloletni profesor psychiatrii oraz dyrektor Brain-Body Center na Uniwersytecie Illinois w Chicago, aktualnie pracujący w Research Triangle Institute International w Północnej Karolinie (roczny budżet: 2 mld $). Zainteresowany zwłaszcza psychofizjologią (przez wiele lat był przewodniczącym Towarzystwa Psychofizjologicznego), czyli pytaniem, jak fizjologia wpływa na zachowanie i jak możemy ją regulować.

W roku 1994 sformułował teorię poliwagalną, przełomową teorię działania autonomicznego układu nerwowego, co pozwoliło w nowy sposób spojrzeć na traumę i terapię traumy. Peter A. Levine, twórca Somatic Experiencing®, autor „Obudźcie tygrysa. Leczenie traumy” oraz profesor Bessel van der Kolk, niekwestionowany lider badań naukowych w dziedzinie traumy, są wielkim zwolennikami tej teorii.

Czytaj dalej...