terapiatraumy.pl

Sudarios – Całuny

Sudarios – Całuny Trauma bycia świadkiem tortur i śmierci swoich najbliższych jest nieopisywalna. I nie będę jej tu opisywać. Wiemy, że doświadczało jej wielu ludzi w minionych wiekach oraz w systemach totalitarnych XX wieku, zwykle kobiet. Jak wyrazić traumę kobiet dotkniętych tak głęboko raniącym doświadczeniem, by uhonorować cierpienie ich serc i pamięć ich bliskich? Konieczna jest transformacja w artystyczny obraz, obiekt, medialny monument, wzniosły wizualny przekaz. Sztuka!

Daje temu wyraz współczesna artystka z Bogoty, Erika Dittes, która w swoich projektach fotograficznych od lat spełnia swoją misję dawania świadectwa i oswajania traumy kolektywnej.

Stworzyła Sudarios/Całuny, przedstawiające kobiety z Kolumbii, bolesne madonny, które zostały zmuszone do bycia świadkami tortur i zabójstw osób, które kochały. Jak to pokazać światu?

Sudarios/Całuny to przestrzenna instalacja 20 wielkoformatowych fotografii, drukowanych na jedwabiu, przedstawiających wizerunki kobiet. Nagość ich ramion jest jak ich bezbronność. Wielkoformatowe fotografie twarzy pokazanych w dużym zbliżeniu dają wrażenie milczącej obecności kobiet. Całuny z jedwabiu lekko powiewają w przestrzeni sali. Wszystkie postacie mają zamknięte oczy, wszystkie milczą. Ruch jedwabnej tkaniny kołysze sportretowane kobiety a te lekko się poruszają przed widzami, zupełnie jak w kojącym duszę żałobnym transie.

Widzowie są milczącymi świadkami ich wewnętrznego cierpienia i kojenia zarazem. Ich cierpienie jest przetworzone – obraz jest czarno biały, oczy wszystkich portretowanych postaci są zamknięte. Kobiety wydają się pozostawać w swoich wewnętrznych obrazach, które nam są oszczędzone. Ich cierpienie nie jest dla nas dostępne, dla nas ma jedynie wymiar uniwersalny. To wielkie formaty i wielka medytacja nad ludzką kondycją. To wielkie memoryzowanie i oddawanie honoru przez sztukę.

Sudarios/Całuny są wystawiane w różnych krajach – w wielkich galeriach, kościołach, kaplicach i miejscach post-sacralnych. W tym roku artystka zaprezentowała je w Polsce, w znanej od lat 90-tych z przedstawiania sztuki niezależnej poznańskiej galerii U Jezuitów, na Festiwalu Malta. Cały tegoroczny festiwal był poświęcony sztuce i problematyce społecznej Ameryki Południowej, gdzie wielu artystów w swojej twórczości transformuje traumę kolektywną z tamtego rejonu świata.