terapiatraumy.pl

Terapia traumy dla ocalonych z tsunami (1)

Krótkoterminowa psychofizjologiczna terapia traumy dla ocalonych z katastrof. Poniżej przedstawiamy artykuł naszego gościa, Dr Rajy Selvama, prezentujący jego podejście terapeutyczne, zastosowane wobec ocalonych z tsunami w 2004 roku. W kolejnych dniach przedstawimy cztery przypadki z wyprawy do Indii ilustrujące to podejście terapeutyczne i jego rezultaty.


Trauma tsunamiDr Raja Selvam jest nauczycielem Somatic Experiencing Petera Levine’a, wykłada i szkoli profesjonalistów w wielu krajach na całym świecie. W swoim podejściu czerpie z integracji posturalnej i biodynamicznej terapii czaszkowo-krzyżowej, psychologii jungowskiej i archetypowej, teorii relacji z obiektem i intersubiektywności, afektywnych badań układu nerwowego i Adwaita-wedanty (indyjskiej tradycji duchowej). Jego aktualne zainteresowania skupiają się na traumie i więzi z jednej strony oraz traumie i duchowości z drugiej.

Krótkoterminową psycgofizjologiczną terapią traumy objęto ponad 200 dorosłych i 50 dzieci z symptomami traumy po tsunami na Oceanie Indyjskim w roku 2004. Sesje terapeutyczne zaproponowano ocalonym z tsunami z 13 wiosek rybackich w Tamil Nadu w Indiach, sześć miesięcy po tsunami. Wstępne wyniki badań kontrolnych przeprowadzonych cztery tygodnie pod terapii wskazują na znaczące zmniejszenie symptomów traumy u większości leczonych osób, nawet jeśli odbyła się tylko jedna sesja.

 Wprowadzenie

Obraz był druzgocący. Matka i ojciec rozpaczają, trzymając ręce swojego martwego syna leżącego na plaży w Cuddalore, Tamil Nadu, południowym stanie, który stracił tysiące istnień w wyniku tsunami 26 grudnia 2004 roku. Od czasu tsunami nosiłem przy sobie egzemplarz czasopisma India Today ze zdjęciem rozpaczających rodziców. Miałem go także przy sobie, gdy przyjechałem do Tamil Nadu z międzynarodową grupą jedenastu terapeutów traumy w sześć miesięcy po tsunami, żeby pomagać ofiarom. W ciągu dwu i pół tygodnia, pracowaliśmy nad symptomami traumy u ponad 200 dorosłych i 50 dzieci z 13 wiosek rybackich w trzech okręgach Tamil Nadu. Przeprowadziliśmy siedem prezentacji na temat traumy i terapii traumy po tamilsku i angielsku dla osób zaangażowanych w niesienie pomocy dla ofiar tsunami, i umówiliśmy się na rozmowę z wszystkimi dorosłymi, z którymi pracowaliśmy cztery tygodnie później, żeby ocenić, czy zaproponowana terapia przyniosła trwałą ulgę w symptomach. Poniżej przedstawiamy opis skuteczności krótkoterminowej psychofizjologicznej terapii traumy opartej na Somatic Experiencing (SE) w sytuacji po katastrofie. Wstępne wyniki badań kontrolnych wskazują, że większość pacjentów zgłaszała znaczące ustąpienie symptomów cztery tygodnie po terapii, przechodzące nasze najśmielsze oczekiwania.

 Podejście terapeutyczne

Jako senior kadry nauczycielskiej Somatic Experiencing (SE) uczyłem na całym świecie psychofizjologicznego podejścia do terapii traumy pierwotnie rozwiniętej przez Petera Levine’a i spopularyzowanej w książce Obudzić tygrysa. Leczenie traumy (Czarna Owca 2012). Zawsze byłem zainteresowany tym, jak pomóc ludziom rozwiązać ich symptomy traumy w jak najkrótszym czasie. Terapia, w sytuacji po katastrofie, ograniczona do jednej, najwyżej dwóch sesji (tylko 10 % naszych pacjentów miała dwie sesje), stała się okazją do sprawdzenia zarówno teorii jak i praktyki terapii traumy rozwiniętej w ostatnich 10 latach mojego nauczania, prywatnej praktyki i pracy osobistej.

 Zaburzenia podstawowych reakcji fizjologicznych jako podstawa objawów traumy

W obliczu przygniatających i zagrażających życiu doświadczeń, fizjologia  człowieka (mózg i reszta ciała) reaguje automatycznie szeregiem wzajemnie powiązanych strategii przetrwania i radzenia sobie. Oto niektóre z nich: naprężenie lub zwiotczenie tkanek mózgu i ciała, wysokie lub znikome pobudzenie układu nerwowego, przerażenie lub jego pozorny brak, napięcie  lub jego pozorny brak, nadmierna lub niepełna obronna reakcja orientacyjna, ucieczka, walka, zamrożenie i dysocjacja. Gdy te podstawowe fizjologiczne reakcje przetrwania i radzenia sobie (będziemy je nazywać podstawowymi reakcjami przetrwania) nie są w stanie uporać się z zaistniałym przytłoczeniem, fizjologia może ulec skrajnemu rozregulowaniu, mogą wystąpić konwulsje i najrozmaitsze zakłócenia autonomicznego układu nerwowego. U większości ludzi podstawowe reakcje przetrwania i skrajne stany rozregulowania nie trwają długo, ponieważ człowiek wydaje się być zdolny do samoregulacji, czyli doprowadzenia fizjologii ukierunkowanej na przetrwanie do ponownego stanu zdrowia. Jeśli jednak, z jakiegokolwiek powodu, reakcje przetrwania się nadal utrzymują, mogą stać się źródłem kłopotliwych symptomów traumatycznych.

 Znaczenie edukacji na temat psychofizjologii traumy

Jest wiele powodów, dla których z czasem większość ludzi wychodzi ze swoich traum w sposób naturalny, a niektórzy jednak nie. Rozważanie, jak możemy im pomóc stało się bardzo użyteczne w rozwijaniu skutecznego krótkoterminowego podejścia terapeutycznego. Jeśli symptomy traumy wynikają ze stałego zakłócenia fizjologii przetrwania, to wówczas niższe ośrodki mózgu, regulujące powrót ciała do zdrowia, zostają przytłoczone i potrzebują wsparcia z zewnątrz lub interaktywnej regulacji ze strony wyższych ośrodków mózgu, czyli warunków do powrotu na ścieżkę samoregulacji. Edukacja osób dotkniętych traumą na temat fizjologii traumy – czyli na temat tego jak mózg zachowuje się podczas traumy i jak zwykle zachowuje się po traumie, by się uzdrowić – jest jednym ze sposobów informowania wyższych ośrodków mózgu, że mogą zapewnić niezbędne wsparcie niższym ośrodkom mózgu, bo te właśnie nie radzą sobie w regulowaniu powrotu ciała do zdrowia. Wraz z postępem w badaniach naukowych i w medycynie, człowiek wydaje się być coraz bardziej odłączony od wiedzy na temat swoich zdolności samoleczenia i ścieżek które do tego wiodą. W Indiach, niestety, zaczyna dominować tendencja do somatyzacji trudnych doświadczeń życiowych i poszukiwania ratunku w medycynie. Edukacja osób dotkniętych traumą na temat fizjologii traumy i uzdrawiania, by dzięki temu mogły one znaleźć w sobie ścieżkę do uleczenie swoich symptomów, była więc decydującą częścią naszej strategii terapeutycznej.

 Znaczenie dotyku w interaktywnej regulacji

Edukację uzupełniliśmy dotykiem, istotnym elementem naszego podejścia przywracającego samoregulację w fizjologii osób straumatyzowanych. Dotyk być może odgrywa nawet bardziej decydującą rolę niż edukacja w sukcesie naszej krótkoterminowej strategii terapeutycznej. Dotyk może być skuteczny, ponieważ ciało ludzkie jest zaprojektowane przez naturę do interaktywnej wzajemnej regulacji, zwłaszcza w czasie stresu, co intuicyjnie wie każda matka. To, co ma zastosowanie wobec dzieci, znajduje również zastosowanie w odniesieniu do dorosłych, gdy doznają przytłoczenia. Jeden z członków naszego zespołu, który pracował z ocalonymi z huraganu Katrina w USA, stwierdził, że krótkoterminowe podejście terapeutyczne zastosowane w Indiach pośród ocalonych z tsunami, było przydatne także w USA wśród ocalonych z huraganu. Dla ilustracji skuteczności użycia dotyku, opowiedział o przypadku przerażonego mężczyzny z miasta, które zostało zniszczone przez huragan. Nie spał on od wielu dni, ale zasnął w ciągu kilku minut na dłoni podtrzymującej mu kark.

Za pomocą edukacji i dotyku, dwóch istotnych elementów naszego podejścia, staraliśmy się zmienić i ustabilizować fizjologię osób straumatyzowanych, uwalniając ich od zastoju w jednej lub kilku podstawowych reakcjach przetrwania opisanych powyżej. Mieliśmy nadzieję, że nasza interwencja będzie skuteczna i przywróci dostateczną samoregulację w fizjologii, która następnie sama się zatroszczy o resztę procesu uzdrowienia, dzięki lepszemu zrozumieniu tego procesu przez klientów.

cdn.

Artykuł publikujemy za zgodą Dr Rajy Selvama

Copyright for Terapia Traumy, tłum. Zenon Mazurczak