terapiatraumy.pl

Shakespeare z komentarzem

shakespeare PTSDPrzed tygodniem pisałem o traumie u Shakespeare’a, cytując wypowiedź Lady Percy z pierwszej części Henryka IV w przekładzie Leona Ulricha.

Od dawna bowiem wiadomo, że William Shakespeare jest genialnym obserwatorem i psychologiem, że w jego dziełach kryją się lapidarne i przenikliwe opisy stanów duszy, serca i umysłu.

Kilka osób zwróciło się do mnie z prośbą, żeby w tekście pokazać, gdzie jest ta trauma i jak przejawiają się symptomy PTSD (posttraumatic stres disorder) – zespół stresu pourazowego.

Oto co przygotowałem:

Dlaczego mężu, zawsześ tak samotny? izolowanie się, wycofanie i niezdolność do więzi społecznych
Com przewiniła, że od dwóch tygodni mąż nie mówi, co mu jest
Jestem wygnanką łożnicy Henryka? zanik popędu seksualnego, niezdolność do intymności
Powiedz, mój drogi, co ci odebrało
Złoty sen, radość dawną i apetyt? bezsenność, niezdolność odczuwania przyjemności, psychosomatyczne zaburzenie łaknienia
Czemu wlepione twoje oczy w ziemię, depresja, „patrzenie na zmarłych”
A gdyś samotny, zrywasz się tak nagle?  „flashbacks” (retrospektywny przebłysk), nadmierna czujność, reakcja walki lub ucieczki
Czemu rumieniec z twojej uciekł twarzy? bladość wynikająca z przerażenia (zwężenie naczyń obwodowych wskutek nadmiernego pobudzenia i mobilizacji)
Czemuś me skarby, me do ciebie prawa odrzucenie realności 
Przeklętym smutkom i marzeniom oddał? depresja (w oryginale: melancholia) i nieobecność w teraźniejszości (dysocjacja)
W śnie twoim lekkim czuwałam nad tobą; płytki sen, czuwanie przez sen
O wojnie krwawej w marzeniu mruczałeś, traumatyczne sny i koszmary,
Rozhulanego zataczałeś konia, reinscenizacja we śnie wydarzeń traumatycznych
Wołałeś: „Śmiało! Naprzód!” – rozprawiałeś,
O oblężeniach, wycieczkach, odwrocie,
O palisadach, twierdzach, parapetach,
O bazyliszkach, działach, śmigownicach,
Wykupie jeńców, ginących rycerzach,
O wszystkich bitwy zażartych przygodach,
Tak dusza twoja zaciekła się w boju,
Tak we śnie twoją miotała istnością, reakcja walki lub ucieczki
Że pot wystąpił kroplami na czoło, pocenie nocne, nadmierne pobudzenie układu autonomicznego
Jak bańki wody na wezbrane fale.
Twoje oblicze dziwnie się kurczyło przerażenie na twarzy
Jak twarz człowieka, co oddech wstrzymuje wstrzymanie oddechu z przerażenia
W zbytnim pośpiechu. Co wszystko to znaczy?
Mąż mój wplątany w ważną jakąś sprawę;
Muszę ją wiedzieć lub już mnie nie kocha.