terapiatraumy.pl

Rodzaje traumy

Istnieje wiele różnych prób klasyfikacji traumy. Różni autorzy głowili się nad tym, jak odróżnić i pogrupować rozmaite i wielorakie traumy.

chowchillaNajczęściej cytowany jest podział autorstwa Lenory C. Terr, bardzo interesującej i zasłużonej amerykańskiej psychiatry, która wsławiła się swoimi pracami o traumie u dzieci z Chowchilla.

15 lipca 1976 roku* porwano 26 dzieci w wieku od 5 do 14 lat, cały szkolny autobus i kierowcę. Był to największy kidnaping w historii Stanów Zjednoczonych. Po szczęśliwym uratowaniu wszystkich dzieci, wydawało się, że nikt nie odniósł żadnych poważnych obrażeń. Jednak po kilku miesiącach okazało się, że prawie wszystkie dzieci były straumatyzowane. Cierpiały na ataki paniki, nocne koszmary, bały się ponownego napadu, samochodów, ciemności, wiatru etc. W wieku dorosłym zmagały się z depresją i uzależnieniami.

W głośnej książce „Too Scared to Cry” (Zbyt przerażeni, by krzyczeć), a rok później szczegółowo w artykule pt. Childhood traumas. An outline and overview w renomowanym czasopiśmie American Journal of Psychiatry (1991, I, str. 10-20) Lenore Terr zaproponowała, żeby traumy dzieciństwa podzielić na dwa typy:

Trauma I typu, która jest wynikiem nagłego, niespodziewanego i krótkotrwałego wydarzenia zagrażającego życiu.

Trauma II typu jest rezultatem długotrwałych i powtarzających się udręk.

Do traum pierwszego typu zalicza się: nagłą śmierć bliskiej osoby, wypadki komunikacyjne (katastrofy lotnicze, kolejowe czy samochodowe), napady, gwałty a także klęski żywiołowe jak huragany, powodzie czy lawiny.

Do traum drugiego typu należą: sytuacje związane z wojną (niewola, wypędzenie, tortury), a także bycie zakładnikiem, przemoc w rodzinie, nadużycia seksualne, mobbing, alkoholizm czy wieloletnie procesy.

Ten podział wydaje się logiczny. Ale kryterium podziału nie wynika z zewnętrznych cech, (jednorazowy – wielokrotny; krótkotrwały – długotrwały) ale z tego, jak się objawia jedna trauma, a jak druga. Oprócz wspólnych cech występują także różnice, co istotnie wpływa na terapię.

* w wydaniu polskim „Obudźcie tygrysa. Leczenie traumy” Petera A. Levine’a niefortunnie jest redaktorski błąd w dacie (1972 zamiast 1976, str. 37)
** na zdjęciu: Dzieci z Chowchilla wraz z kierowcą.